Paardensupplementen met de expertise van een voerspecialist en dierenarts
In samenwerking met dierenarts Joëlle Broeze-Versteeg van Gelre Dierenartsen bundelt Brunsveld Diervoerders expertise en vakkennis. In de praktijk signaleren zij regelmatig tekorten aan onder andere vitamine E & selenium, biotine en magnesium. Vanuit die ervaring hebben zij deze supplementen ontwikkeld als waardevolle aanvulling op de dagelijkse voeding voor het paard.
Wie is Joëlle?
Mijn naam is Joëlle Broeze-Versteeg en samen met mijn man en onze zoon wonen we in het mooie Aalten. In 2016 ben ik afgestudeerd als paardendierenarts aan de Universiteit Utrecht. Daarna heb ik meerdere jaren als paardendierenarts in het midden van het land gewerkt. In 2021 zijn we verhuisd naar Aalten.
Als paardendierenarts heb ik veel sportpaarden begeleid. Daarbij zag ik regelmatig paarden met een vitamine E-tekort, terwijl ze wel een vitamine E-supplement kregen. Ook bij mijn eigen eventingpaard was het steeds weer een uitdaging om de extra benodigde vitaminen en mineralen aan te vullen.
Met dit probleem ben ik bij Hans Brunsveld aangeklopt en samen zijn we aan de slag gegaan met ontwerpen en experimenteren. We wilden een smakelijk en betaalbaar vitamine E-supplement ontwikkelen dat deze tekorten kan aanvullen en helpen voorkomen. En dat is gelukt!
Inmiddels zijn er naast het vitamine E-supplement ook andere supplementen bijgekomen. Allemaal ontstaan vanuit tekorten die ik in de praktijk tegenkom.
Vitamine E & selenium
Vitamine E & selenium zijn belangrijke antioxidanten die een essentiële rol spelen in de bescherming van spierweefsel en lichaamscellen voor paarden. Tijdens (spier)inspanning komen schadelijke stoffen vrij die cellen kunnen beschadigen. Vitamine E en selenium werken samen om deze stoffen onschadelijk te maken en helpen zo spiercelschade te voorkomen en het herstel van spieren te ondersteunen.
Daarnaast dragen vitamine E en selenium bij aan een goed functionerend immuunsysteem en ondersteunen ze het behoud van een gezonde vacht en sterke hoeven. Vitamine E speelt ook een belangrijke rol bij drachtige merries, doordat het bijdraagt aan de aanmaak van antistoffen in de biest. Deze antistoffen helpen het pasgeboren veulen om een goede weerstand op te bouwen.
Wanneer is aanvulling belangrijk?
Paarden kunnen zelf geen vitamine E aanmaken en zijn afhankelijk van opname via de voeding. De belangrijkste bronnen zijn vers gras, hooi en luzerne. Het vitamine E-gehalte in ruwvoer neemt echter af naarmate het langer wordt opgeslagen. Oud of grofstengelig hooi bevat daardoor vaak minder vitamine E dan vers en fijn hooi.
Tijdens de zomerperiode, bij voldoende weidegang en vers ruwvoer, is de opname meestal voldoende. In de winter, bij beperkte weidegang of wanneer paarden voornamelijk ouder hooi krijgen, kan de vitamine E-voorziening onvoldoende zijn. Ook sportpaarden en drachtige merries hebben vaak een hogere behoefte. Daarnaast verschilt het vitamine E-gehalte per weide, waardoor ook paarden met veel weidegang een tekort kunnen ontwikkelen.
Tekort aan vitamine E & selenium
Een tekort aan vitamine E en selenium kan zich bij paarden uiten in spiertrillingen, spierzwakte, stijfheid, een verminderd herstellend vermogen, verminderde weerstand en problemen met spieropbouw (zie afbeelding). Bij langdurige tekorten kunnen ernstigere spieraandoeningen ontstaan.
Veiligheid en dosering
De kans op een overschot aan vitamine E is klein, maar een te hoge opname kan schadelijk zijn voor het paard. De maximale dagelijkse dosis vitamine E bedraagt 20 mg per kg lichaamsgewicht. Voor een paard van 600 kg komt dit neer op maximaal 12 gram (12.000 mg) per dag.
Ook een overschot aan selenium kan schadelijk zijn. De maximale dagelijkse dosis selenium bedraagt 1 mg per 100 kg lichaamsgewicht. Voor een paard van 600 kg komt dit neer op maximaal 6 mg per dag.
Een juiste dosering is daarom belangrijk om het paard veilig en verantwoord te ondersteunen.
Aanvulling met vitamine E & selenium
Een aanvulling met vitamine E & selenium helpt om tekorten aan te vullen en ondersteunt de algehele gezondheid, weerstand, spierfunctie en prestaties van het paard.
Voorbeeld spierspanning paard bij een vitamine E-/seleniumtekort.
Biotine
Biotine is een wateroplosbare vitamine die bij paarden een belangrijke rol speelt bij verschillende stofwisselingsprocessen en de vorming van vetzuren. Daarnaast draagt biotine bij aan het behoud van een gezonde huid, glanzende vacht en sterke hoeven. Ook ondersteunt het de goede werking van het zenuwstelsel.
Paarden kunnen zelf geen biotine aanmaken en zijn afhankelijk van opname via de voeding. De belangrijkste bronnen zijn gras en andere soorten ruwvoer. Daarnaast wordt een kleine hoeveelheid biotine geproduceerd door de micro-organismen in de darm.
Wanneer is aanvulling belangrijk?
Bij paarden die voldoende vers gras en kwalitatief goed ruwvoer krijgen, is de opname van biotine meestal voldoende. Wanneer de opname onvoldoende is, kunnen problemen ontstaan met de kwaliteit van de hoeven en vacht. Een aanvulling met biotine kan daarom waardevol zijn voor paarden met bijvoorbeeld brokkelhoeven, hoefscheuren, zachte hoeven, dunne zolen of een verminderde vachtkwaliteit.
Ook bij paarden met rotstraal kan biotine een ondersteunende rol spelen door bij te dragen aan een gezonde hoefstructuur.
Effect van biotine
Het effect van extra biotine is voornamelijk zichtbaar aan de hoeven en vacht. Omdat de hoefwand langzaam groeit, kan het enige tijd duren voordat het resultaat volledig zichtbaar is. De volledige vernieuwing van de hoefwand duurt gemiddeld 9 tot 12 maanden. Wel kunnen eerder verbeteringen worden opgemerkt, zoals een versnelde hoorngroei en een betere kwaliteit van de vacht.
Veiligheid en dosering
Biotine is een wateroplosbare vitamine. Een overschot wordt via de urine uitgescheiden en extra biotine voeren is daarom niet schadelijk voor het paard.
Magnesium
Magnesium is voor paarden een belangrijk mineraal dat een grote rol speelt in verschillende processen in het lichaam van het paard. Het draagt bij aan de vorming van botten en spieren en ondersteunt de opname van calcium in de botten. Daarnaast is magnesium betrokken bij de werking van de spieren, waaronder zowel spiercontractie als ontspanning. Ook speelt het een rol bij een goed functionerend immuunsysteem en het zenuwstelsel.
Paarden nemen magnesium voornamelijk op via ruwvoer en granen. In de meeste rantsoenen is de hoeveelheid magnesium voldoende, ook voor sportpaarden en drachtige of lacterende merries. De behoefte kan echter per paard verschillen, waardoor in sommige situaties extra aanvulling gewenst kan zijn.
Wanneer is aanvulling belangrijk?
Wanneer een paard onvoldoende magnesium opneemt, kunnen verschillende klachten ontstaan. Een tekort kan zich uiten in vermoeidheid, lusteloosheid, nervositeit, verminderde prestaties, een verminderde groei en spierproblemen zoals krampen of een verhoogde spierspanning in rust.
Daarnaast kan een tekort invloed hebben op de weerstand, waardoor het paard gevoeliger kan zijn voor ziekten.
Veiligheid en dosering
Een overschot aan magnesium wordt normaal gesproken door de nieren en urinewegen uitgescheiden. Bij paarden met een verminderde nierfunctie kan een teveel aan magnesium echter wel klachten veroorzaken. Mogelijke verschijnselen hiervan zijn prikkelbaar gedrag, zweten en spiertrillingen.
Een passende dosering is daarom belangrijk om het paard op een veilige en verantwoorde manier te ondersteunen.